Sinds de laatste halving in april 2024 verdient een Bitcoin-miner nog maar 3,125 BTC per gevonden blok — de helft van daarvoor. Toch draait het Bitcoin-netwerk harder dan ooit: de wereldwijde hashrate ligt ruim boven het niveau van vóór die halving. Ik volg deze cijfers al sinds 2013, en het blijft een van de mooiste voorbeelden van hoe een protocol zichzelf reguleert zonder dat er ergens een directie aan tafel zit die knopen doorhakt.
In dit artikel leg ik uit hoe cryptomining daadwerkelijk werkt — niet de korte versie die je overal tegenkomt, maar de mechaniek erachter, waarom het zoveel rekenkracht kost, en wat er in de praktijk gebeurt met de crypto die miners verdienen.
Nog vrij nieuw in crypto en ken je de basisbegrippen nog niet helemaal? Mijn gratis beginnersgids legt eerst de fundamenten uit voordat je in de techniek achter mining duikt.
Wat cryptomining precies is (en wat het niet is)
Cryptomining is het proces waarbij transacties worden gecontroleerd en aan de blockchain toegevoegd. Miners zetten rekenkracht in om een cryptografisch raadsel op te lossen; wie als eerste de juiste oplossing vindt, mag het volgende blok toevoegen en ontvangt daarvoor een beloning in nieuwe munten plus de transactiekosten van dat blok.
Wat mining vaak niet is: een manier om snel rijk te worden met een laptop. Dat werkte in 2010, niet meer in 2026. De rol van mining is fundamenteler — het beveiligt het netwerk en bepaalt hoe nieuwe munten in omloop komen, zonder dat daar een centrale partij voor nodig is.
Proof of Work: waarom het zoveel rekenkracht kost
Bitcoin gebruikt Proof of Work: miners moeten aantoonbaar rekenkracht hebben ingezet voordat hun blok wordt geaccepteerd. Die drempel is met opzet hoog — het maakt frauderen extreem duur, terwijl controleren of een oplossing klopt juist goedkoop is.
Proof-of-work is essentially one-CPU-one-vote.
— Satoshi Nakamoto, Bitcoin whitepaper (2008)
Dat uitgangspunt — rekenkracht als stemrecht — is precies waarom het systeem zo lastig te manipuleren is. Om het netwerk te overtuigen van een vervalste transactiegeschiedenis, zou je meer rekenkracht nodig hebben dan de rest van de wereld gecombineerd. Bij een netwerk ter grootte van Bitcoin is dat praktisch onmogelijk geworden.
Van CPU naar ASIC: de wapenwedloop
Ik heb deze evolutie live zien gebeuren. In de begindagen kon je met een gewone computerprocessor meedoen. Daarna namen grafische kaarten (GPU’s) het over, simpelweg omdat ze veel sneller rekenden. Tegenwoordig draait vrijwel alle Bitcoin-mining op ASIC’s — chips die voor niets anders zijn gebouwd dan dit ene raadsel zo snel mogelijk oplossen.
Elke generatie ASIC’s is efficiënter dan de vorige. Dat is meteen de reden waarom particulier minen met consumentenhardware allang niet meer loont: je concurreert met datacenters vol gespecialiseerde apparatuur die duizenden keren sneller rekenen dan een videokaart.
Mining pools: waarom solo-minen niet meer loont
Omdat de kans om als individuele miner een blok te vinden verwaarloosbaar klein is geworden, sluiten de meeste miners zich aan bij een pool. Je bundelt rekenkracht met duizenden anderen; vindt de pool een blok, dan wordt de beloning verdeeld naar ieders bijdrage.
Dat levert een voorspelbaardere, kleinere uitbetaling op in plaats van een piepklein kansje op een grote. Voor de meeste miners — zeker degenen die niet over industriële schaal beschikken — is dat een logische ruil.
Is mining nog winstgevend in 2026?
Dat hangt vrijwel volledig af van je elektriciteitskosten. Met de blokbeloning nu op 3,125 BTC en de mining-moeilijkheid op een historisch hoog niveau, is de marge voor kleine spelers dun. Grote miningbedrijven met toegang tot goedkope stroom — vaak overtollige energie uit wind- of waterkracht — blijven wel winstgevend, mede doordat ze op schaal opereren.
Voor een particulier die vandaag zou willen beginnen: reken eerst je stroomprijs, de kosten van actuele ASIC-hardware en de huidige moeilijkheidsgraad tegen elkaar af voordat je instapt. In de meeste Nederlandse huishoudens met reguliere energietarieven is dat rekensommetje inmiddels negatief.
Wat je met gedolven crypto doet
Een vraag die ik vaak krijg en die zelden wordt beantwoord in mining-uitleg: wat doe je eigenlijk met de crypto die binnenkomt? De meeste miners houden een deel vast als investering, maar op een gegeven moment wil je er ook gewoon iets mee kunnen doen — zonder eerst via een exchange naar euro’s te wisselen en dagen te wachten op een overboeking.
Zelf gebruik ik daarvoor RedotPay: een crypto-betaalkaart waarmee ik direct met mijn crypto kan afrekenen, fysiek en online, via een Visa-kaart gekoppeld aan een eigen IBAN-rekening op mijn naam.
Waarom Proof of Work ondanks alles overeind blijft
- Rekenkracht als stemrecht maakt vervalsing van de transactiegeschiedenis praktisch onmogelijk bij een netwerk van deze omvang.
- De halving zorgt elke vier jaar voor een voorspelbare, in het protocol vastgelegde vermindering van nieuwe aanbod.
- Mining pools maken deelname toegankelijk zonder dat je zelf industriële schaal nodig hebt.
- Concurrentie tussen miners drijft de hardware- en energie-efficiëntie voortdurend omhoog.
- Winstgevendheid schuift steeds meer richting grootschalige operaties met toegang tot goedkope, vaak duurzame energie.
Conclusie
Cryptomining is in dertien jaar veranderd van een hobby op je eigen computer naar een industrie met datacenters, gespecialiseerde chips en scherpe marges. Het onderliggende principe — rekenkracht als bewijs, verdeeld stemrecht zonder centrale partij — is intussen niet veranderd, en dat is precies waarom het systeem al sinds 2009 overeind blijft.
Wil je zelf beginnen met minen? Reken eerst goed door of je energieprijs het toelaat. Heb je al crypto binnen via mining of gewoon via aankoop, dan is de volgende stap minstens zo belangrijk: zorgen dat je er ook daadwerkelijk iets mee kunt doen in het dagelijks leven.
Over de auteur: Ik ben Kevin, sinds 2013 actief in crypto en oprichter van Crypto-Gids.nl sinds 2016.
Disclaimer: niks op deze website is financieel advies. Cryptocurrency’s zijn volatiele activa. Doe altijd eigen onderzoek voordat je investeert of begint met minen. Dit artikel bevat affiliate-links.
Ontdek meer van Crypto-Gids
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
