Misschien heb je wel eens crypto munten op Unsiwap, Sushiswap of Pancakeswap gekocht Dit zijn geen gewone crypto exchanges, want het zijn decentrale exchanges. Deze soort crypto exchange staan ook wel bekend als een DEX en draaien op de blockchain. Dit betekent dat de platforms niet worden onderhouden door centrale partijen.
Disclosure: dit artikel bevat affiliate-links. Als je via zo’n link een account aanmaakt, ontvangen we soms een kleine vergoeding — zonder extra kosten voor jou. Dit artikel is bovendien uitsluitend informatief en geen financieel advies; crypto is volatiel, beleg alleen wat je kunt missen. Lees meer in onze redactionele richtlijnen.
Er zijn verschillende redenen om gebruik te maken van een DEX. De voornaamste reden is dat het aanbod aan cryptomunten op een DEX groter is dan op een centrale exchange. We vertellen je in dit artikel wat een DEX is, hoe deze werkt en hoe de coin listing op een DEX in zijn werk gaat.
Wat is een DEX (Decentrale Exchange)
Een DEX is een gedecentraliseerde crypto exchange. Dit is dus een platform dat op de blockchain draait en waar je cryptocurrencies kunt kopen en verkopen. Omdat de blockchain uit een decentraal netwerk bestaat, is de crypto exchange op de blockchain ook decentraal.
DEX’s werken volledig automatisch. Ze draaien als applicatie op een blockchain en maken gebruik van smart contracts. Dit betekent ook dat een DEX bijvoorbeeld nooit beschikt over een klantenservice. Mocht er iets fout gaan, kun je dus geen hulp ontvangen. Daarom is het belangrijk om te weten hoe een DEX werkt voordat je er gebruik van maakt.
Om cryptomunten te kopen en verkopen, zul je een externe wallet aan de DEX moeten koppelen. Dit kan een wallet zoals Metamask zijn, zodra deze maar ondersteuning biedt aan de blockchain waar de DEX op draait.
Hoe werkt een DEX?
Een DEX is natuurlijk heel wat anders dan een centrale exchange. Dat geldt ook voor de werking ervan. Het is vooral belangrijk om te onthouden dat ieder proces automatisch wordt uitgevoerd door een smart contract. Daarnaast is het ook belangrijk dat de community ondersteuning biedt. Zonder de community kan een DEX namelijk niet werken.
Automated Market Maker (AMM)
De Automated Market Maker (AMM) is een belangrijk onderdeel van de DEX. Op dit onderdeel verschilt de DEX het meest van de CEX. Op dit verschil gaan we later in het artikel nog dieper in.
Een AMM is een protocol dat zorgt voor de prijsbepaling en uitvoering van transacties. Op het moment dat een gebruiker tokens wil kopen, zal hij deze tokens moeten kopen met een ander token. Het is namelijk niet mogelijk om fiat valuta’s op een DEX te gebruiken. De tokens die voor elkaar geruild worden, heten ook wel een handelspaar. Deze handelsparen zijn vooraf al bepaald. Daarom kun je tokens niet altijd met andere tokens kopen, en ben je afhankelijk van de handelsparen die andere hebben aangemaakt.
De AMM zal bepalen hoe de verhouding van een handelspaar eruit ziet. Deze verhouding is altijd en overal hetzelfde, afhankelijk van het moment waarop gebruikers de transactie willen maken. Een gebruiker kan zelf dus niet een prijs of limietorder invoeren, maar zal akkoord moeten gaan met de prijs die de AMM heeft vastgesteld.
Nadat de gebruiker akkoord gaat met de prijs, zal de ‘token swap’ plaatsvinden. Dit is de uitwisseling van de tokens tussen de gebruiker en de liquidity pool. De tokens van de DEX worden namelijk in een liquidity pool bewaard. Dit is een smart contract met wallet adres, waar cryptomunten aan zijn gekoppeld.
Liquidity pool
De tokens in een liquidity pool worden aangeleverd door liquidity providers (LP’s). Dit zijn gebruikers die in het bezit zijn van tokens, maar deze tokens liever niet willen verkopen. Zij kunnen een rente verdienen over hun tokens door ze uit te lenen aan een liquidity pool. De liquidity pool zal de tokens dan gebruiken om ze te swappen met gebruikers van een DEX. Liquidity providers kunnen hun tokens na een vooraf bepaalde periode terugkrijgen.
DEX vs. CEX
CEX, dat staat voor Centralized Exchange, is de tegenhanger van de DEX. De meestgebruikte crypto exchanges zijn centraal, zoals OKX, Bybit en Bitvavo. Dit houdt in dat er een centrale partij (bedrijf met winstoogmerk) achter de exchange zit. Zij zorgen voor de ontwikkeling en werking van het platform, de levering van cryptomunten en de klantenservice.
Een CEX maakt gebruik van het orderboek, in plaats van een Automated Market Maker (AMM). Het orderboek houdt in dat de orders van gebruikers in een tabel worden geplaatst, waarna een match-engine probeert alle orders tegen elkaar weg te werken. Je koopt een token op de centrale exchange dus in feite van een verkoper, en niet van de exchange zelf. De exchange dient voornamelijk als tussenpersoon voor het uitvoeren van transacties.
Vaak biedt een CEX meer mogelijkheden dan een DEX. Denk bijvoorbeeld aan het gebruik van limietorders en speciale analyses. Een DEX is beperkt binnen de mogelijkheden van het smart contract.
Hoe werkt een coin listing op een DEX?
Een cryptomunt wordt automatisch op een DEX geplaatst zodra de munt in de liquidity pool van de DEX staat. Voorwaarde is dat de cryptomunt wel op dezelfde blockchain als de DEX draait. Een DEX kan namelijk niet zomaar cryptomunten van andere blockchains in zijn liquidity pool ontvangen.
De maker van een cryptomunt zal de munten eerst naar zijn wallet (bijvoorbeeld Metamask) moeten verplaatsen. In dezelfde wallet moet ook de een andere cryptomunt staan. Op een DEX kunnen immers alleen handelsparen verhandeld worden die vooraf zijn bepaald. De maker van een token moet zelf voor deze handelsparen zorgen.
Vervolgens kan er op de website van de DEX liquiditeit worden verschaft aan de liquidity pool die door het platform wordt gebruikt. De pool zal het token nog niet direct herkennen. Daarom moet het adres van het token-contract worden ingevoerd. De DEX zal vervolgens de blockchain scannen totdat de DEX hetzelfde adres heeft gevonden.
Het is belangrijk dat de juiste hoeveelheid tokens in de liquidity pool worden geplaatst. Dit bepaalt de eerste prijs van de tokens die de AMM zal hanteren. Wanneer de maker 1 ETH en 1 munt van zijn eigen token in de pool plaatst, zal dit de verhouding van het tokenpaar zijn.
Nadat de tokens in de liquidity pool zijn geplaatst kan de pool aangemaakt worden. Dit is het moment dat het token officieel is gelanceerd op de DEX. Iedereen kan vervolgens tokens volgens dit handelspaar swappen.
Zo werkt de coin listing op een CEX
De coin listing op een centrale exchange ziet er heel anders uit dan op een decentrale exchange. Op een DEX zal een team aan experts onderzoek doen naar cryptocurrencies voordat ze op de exchange worden geplaatst. Daar zijn meerdere redenen voor te bedenken.
Een CEX heeft bijvoorbeeld meer verantwoordelijkheden dan een DEX. Er zit immers een bedrijf achter dat winst wil maken, maar dat ook aansprakelijk kan worden gesteld wanneer ze bijvoorbeeld een scam munt op hun platform plaatsen.
Makers van een cryptomunt zullen veel meer moeite moeten doen om hun munt op een centrale exchange te plaatsen dan op een DEX. In de meeste gevallen gaat er veel tijd, vaak maanden of jaren, overheen voordat een CEX het besluit neemt een nieuwe cryptomunt op hun exchange te plaatsen.
Conclusie
Een DEX is een decentrale crypto exchange die op de blockchain draait, en verschilt op veel vlakken van de centrale exchange. Zo wordt een DEX niet bestuurd door een centraal bedrijf dat winst wil maken. In plaats daarvan wordt alles automatisch uitgevoerd door smart contracts, en krijgt de DEX ondersteuning van de community. Tokens worden bijvoorbeeld door liquidity providers aan de liquidity pool geleverd. De AMM zorgt vervolgens voor het vaststellen van de prijs voor het handelspaar.
De coin listing ziet er op een DEX een stuk makkelijker uit dan op een centrale exchange. De maker van het token zal zijn munten samen met de andere munt van het handelspaar in een liquidity pool moeten plaatsen. Nadat de liquidity pool is gelanceerd, is het token officieel te koop op de decentrale crypto exchange.
Lees meer over CryptoWorld, Interessant artikel over Bitcoin mining
Ontdek meer van Crypto-Gids
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
