Samenvatting: Vier dagen voor de Israëlische verkiezingen van 27 oktober zei premier Benjamin Netanyahu op de zender Channel 10 dat hij blockchain en crypto onderzoekt als alternatief financieel systeem, voor het geval Israël met internationale bankensancties te maken krijgt. Hij bevestigde dat hij al om een concreet plan heeft gevraagd. Een dag later ging de Bank of Israel, Israëls eigen centrale bank, in een ongewoon openlijke verklaring tegen hem in: crypto kan volgens de bank geen manier zijn om sancties te omzeilen. Oppositiepartijen noemden het plan spottend “BibiCoin” en een bedreiging voor de nationale veiligheid.
Disclosure: dit artikel bevat affiliate-links. Als je via zo’n link een account aanmaakt, ontvangen we soms een kleine vergoeding — zonder extra kosten voor jou. Dit artikel is bovendien uitsluitend informatief en geen financieel advies; crypto is volatiel, beleg alleen wat je kunt missen. Lees meer in onze redactionele richtlijnen.
Ik volg crypto nu alweer bijna 13 jaar, sinds 2013, en ik heb in die tijd heel wat landen zien experimenteren met bitcoin als ontsnappingsroute uit een financieel keurslijf — Venezuela, Iran, Rusland, Noord-Korea. Maar een zittende premier die op televisie, vier dagen voor zijn eigen verkiezingen, hardop zegt dat hij “al om een plan heeft gevraagd” om blockchain in te zetten tegen mogelijke bankensancties — dat had ik nog niet meegemaakt. En nog opvallender: zijn eigen centrale bank kwam er vrijwel meteen openlijk tegen in opstand.
Wat zei Netanyahu precies?
Op vrijdag 23 oktober werd Netanyahu bij Channel 10 geïnterviewd door presentator Roy Katz. Het gesprek ging over de economische risico’s van de aanhoudende internationale druk op Israël vanwege het nederzettingenbeleid in de Westelijke Jordaanoever. Het Verenigd Koninkrijk voerde begin september al een importverbod op nederzettingengoederen in, en inmiddels hebben elf andere westerse landen — waaronder Frankrijk en Canada — vergelijkbare handelsbeperkingen aangekondigd of in voorbereiding. Meer dan zestig Israëlische economen en oud-bewindslieden waarschuwden deze week dat die maatregelen zich kunnen uitbreiden naar de rest van de economie.
Netanyahu erkende dat risico ongewoon openlijk:
“Er kunnen sancties komen, ook bankensancties. Je moet een alternatieve economie voorbereiden en nadenken over valuta’s die deze beperkingen kunnen omzeilen. Daar werk ik ook aan.”
Benjamin Netanyahu, Channel 10, 23 oktober 2026 (via Decrypt)
Toen Katz doorvroeg of blockchain daarbij een rol kon spelen, was het antwoord nog explicieter:
“Blockchain is zeker een van de alternatieven. Ik heb al gevraagd om daarvoor een plan op te stellen.”
Benjamin Netanyahu, Channel 10, via Decrypt en Cointelegraph
Wie dat plan voorbereidt, welke munt of welk netwerk daarbij gebruikt zou worden en op welke termijn het klaar moet zijn, zei hij niet. Opvallend is wel dat hij in hetzelfde interview liet doorschemeren dat hij rekening houdt met een verminderde Amerikaanse steun op termijn: hij noemde het “slechts een kwestie van tijd” voordat de VS stopt met de huidige omvang van financiële steun, en riep Israëliërs op te wennen aan een toekomst zonder die tientallen miljarden dollars aan jaarlijkse Amerikaanse bijstand.
De centrale bank van Israël: “geen route om sancties te omzeilen”
Een dag later, op 24 oktober, deed de Bank of Israel iets wat je niet vaak van een centrale bank ziet: in een publieke verklaring ging ze rechtstreeks in tegen haar eigen regeringsleider.
“Cryptocurrencies kunnen niet dienen als middel om sancties te omzeilen.”
Bank of Israel, verklaring van 24 oktober 2026 (via crypto.news)
De bank riep de regering op om de handelsrelaties met Israëls belangrijkste economische partners juist te behouden en om sancties te voorkomen vóórdat ze schade aanrichten — en benadrukte dat het managen van de onderliggende politieke relaties nu eenmaal een taak voor de regering is, niet voor monetair beleid. Dat is, zoals crypto.news het omschrijft, een ongewoon openlijk meningsverschil tussen een centrale bank en een zittende premier.
Netanyahu reageerde nog dezelfde dag bij Channel 14, en gaf geen krimp:
“We hebben andere middelen; crypto is daar een van. Ik luister, maar ik doe wat ik denk dat het beste is.”
Benjamin Netanyahu, Channel 14, 24 oktober 2026 (via crypto.news)
De oppositie liet het er niet bij zitten. Gadi Eisenkot, leider van de Yashar-partij, noemde het plan op X spottend “BibiCoin” en een bedreiging voor de nationale veiligheid. Oud-premier Naftali Bennett waarschuwde voor een economie die steeds verder geïsoleerd raakt van internationale financiële en technologische relaties. En Avigdor Liberman, leider van Yisrael Beytenu, wees op iets wat elke ervaren crypto-gebruiker direct zal herkennen: blockchaintransacties zijn traceerbaar, en autoriteiten kunnen crypto-activiteit die aan gesanctioneerde partijen is gelinkt juist gemakkelijk blokkeren. Zaterdagavond trok een groep demonstranten in Tel Aviv de straat op; een van hen, Aryeh Cohen, verwoordde het zo tegen Cointelegraph: “Een economie die draait op het dark web maakt ons niet beter dan onze vijanden.”
Werkt dit eigenlijk? De ervaring van Iran, Rusland en Venezuela
Hier wordt het interessant voor iedereen die al wat langer in crypto zit, want dit experiment is al vaker geprobeerd — en het resultaat is telkens hetzelfde geweest.
- Rusland. Het roebel-gekoppelde stablecoin-project A7A5 verplaatste volgens blockchain-analysebureau Elliptic in het eerste jaar ongeveer 102 miljard dollar. Maar na gerichte sancties én een hack op het netwerk kelderde het dagelijkse volume met 96% ten opzichte van de piek.
- Venezuela. President Nicolás Maduro voerde in 2019 bij decreet een eigen munt (de Petro) in en zette daarnaast Tether en bitcoin in voor olie-export om het Amerikaanse bankensysteem te omzeilen. Het systeem bleef altijd beperkt tot een select aantal partners die zelf ook sanctierisico accepteerden.
- Iran. Hier zie je precies het tegenovergestelde van wat Netanyahu lijkt te hopen: de VS heeft juist bewezen dat blockchain-onderzoek illegale geldstromen zichtbaar maakt. Tether vroor in april 2026 al 344 miljoen dollar aan tegoeden in die gelinkt waren aan Iraanse sanctienetwerken, en in juli nog eens 131 miljoen dollar aan wallets die aan de Iraanse centrale bank en strijdkrachten verbonden waren.
- Israël zelf. Op 1 juli 2026 saneerde het eigen ministerie van Defensie 37 crypto-wallets met ruim 24 miljoen shekel, omdat die volgens Israël aan de Iraanse Revolutionaire Garde en Hezbollah-financiering waren gelinkt. Het hoofd van het anti-terrorismefinancieringsbureau zei destijds: “geen immuniteit voor terreurfinanciers, ook niet in de crypto-sfeer.”
Precies dat punt maakte Ben Samocha, oprichter van het Israëlische platform CryptoJungle, tegenover Cointelegraph: “Crypto- en blockchain-gebaseerde oplossingen zijn niet het instrument om sancties te omzeilen. Zoals het Amerikaanse ministerie van Financiën tegen Iran heeft aangetoond, maakt blockchain-onderzoek het juist mogelijk om illegale geldstromen te volgen, hun toegang tot fiatgeld te blokkeren en ze zelfs te bevriezen.” Ook columnist Nadav Eyal van Yediot Ahronot plaatste online een nuchtere kanttekening: digitale valuta kunnen waarde buiten bepaalde bancaire kanalen om verplaatsen, maar ze vervangen geen nationaal financieel systeem, geven geen toegang tot kredietlijnen of internationale kapitaalmarkten, en overtuigen geen buitenlandse bedrijven om sancties te negeren.
Wat betekent dit voor jou als particuliere crypto-belegger?
Belangrijk om te onderstrepen: dit verhaal gaat over een staat die op zoek is naar een manier om een heel bankensysteem te omzeilen. Dat is een totaal andere wereld dan die van een Nederlandse particulier die bitcoin of ethereum koopt als investering. Gereguleerde exchanges zoals OKX, Bybit en Kraken doen juist het tegenovergestelde van wat Netanyahu voor ogen heeft: ze passen strikte KYC- en AML-procedures toe en houden zich aan internationale sanctieregels, precies zoals een bank dat doet. Dat Tether tientallen miljoenen aan Iran-gelinkte wallets kon bevriezen, laat zien hoe weinig ruimte er binnen het gereguleerde deel van de cryptomarkt eigenlijk is om sanctiewetgeving te negeren.
Wat dit verhaal wél laat zien, is waarom self-custody — het zelf beheren van je eigen private keys, in plaats van alles op een exchange te laten staan — voor sommige mensen zo aantrekkelijk is: op een publieke blockchain blijft weliswaar elke transactie permanent traceerbaar (zoals Liberman terecht opmerkte), maar niemand kan je wallet bevriezen zonder dat je zelf je sleutels afgeeft. Wie z’n eigen bitcoin écht wil beheren, doet dat met een hardware wallet zoals de Ledger Nano S Plus of een mobiele oplossing als Zengo, in plaats van te vertrouwen op een systeem dat door een enkele overheid of instelling gecontroleerd kan worden.
Voor wie toch wil inspelen op de onzekerheid die dit soort geopolitiek nieuws met zich meebrengt: spreid je aankopen via dollar-cost averaging in plaats van te reageren op elke nieuwskop, en gebruik alleen exchanges met een duidelijke licentie en reputatie, zoals OKX of KuCoin.
Kan een land echt sancties omzeilen met bitcoin of blockchain?
Niet volgens experts en niet volgens de ervaring tot nu toe. Zowel de Bank of Israel als onafhankelijke crypto-kenners als Ben Samocha van CryptoJungle wijzen erop dat blockchain-transacties traceerbaar zijn en dat gereguleerde instellingen zoals Tether gesanctioneerde wallets gewoon kunnen bevriezen. Rusland’s A7A5-stablecoin verplaatste wel grote bedragen, maar zag het volume na sancties en een hack met 96% instorten.
Waarom noemen tegenstanders het plan ‘BibiCoin’?
‘BibiCoin’ is een spotnaam die oppositieleider Gadi Eisenkot (Yashar-partij) gebruikte in een bericht op X, als woordspeling op Netanyahu’s bijnaam ‘Bibi’. Hij noemde het plan daarmee een bedreiging voor de nationale veiligheid van Israël.
Heeft dit nieuws directe invloed op de bitcoinkoers?
Niet rechtstreeks. Dit is in de eerste plaats een binnenlands politiek verhaal, vier dagen voor de Israëlische verkiezingen van 27 oktober, en geen aankondiging van een concreet, operationeel systeem. Netanyahu noemde geen netwerk, munt of tijdlijn. Het is vooral interessant als signaal dat overheden blockchain steeds serieuzer bekijken als instrument naast — niet in plaats van — het traditionele bankwezen.
Is dit anders dan wanneer ik zelf crypto koop via een exchange?
Ja, volledig anders. Gereguleerde exchanges zoals OKX, Bybit en Kraken passen juist strikte KYC- en AML-controles toe en houden zich aan internationale sanctiewetgeving, net als een bank. Jouw aankoop als particuliere investeerder staat volledig los van een eventuele poging van een overheid om op staatsniveau sancties te omzeilen.
Conclusie
Wat mij na 13 jaar in deze markt vooral opvalt, is hoe weinig nieuw dit verhaal eigenlijk is, en hoe veel het toch zegt over waar we nu staan. Landen die onder sanctiedruk staan grijpen al jaren naar crypto als uitweg — Iran, Rusland, Venezuela, Noord-Korea deden het al. Het verschil is dat Netanyahu dit nu, vier dagen voor verkiezingen, hardop op televisie zegt, en dat zijn eigen centrale bank hem daar vrijwel direct publiekelijk op terugfluit. Of er ooit een concreet “BibiCoin”-plan komt, is op dit moment niet meer dan een politieke uitspraak zonder details. Maar het laat wel zien dat blockchain, of je het nu wilt of niet, inmiddels serieus wordt meegenomen in het denken over geopolitieke risico’s — naast, niet in plaats van, het bestaande bankensysteem. En de les die Iran, Rusland en Venezuela daarbij al hebben geleerd, blijft hetzelfde: een publieke blockchain is transparant, niet onzichtbaar, en dat maakt het een veel minder waterdichte ontsnappingsroute dan sommige politici lijken te hopen.
Ontdek meer van Crypto-Gids
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
