Crypto Marktreview 2025 & Outlook 2026: Van $4 Biljoen naar Uitvoering

$4 biljoen. Dat is de totale marktkapitalisatie die crypto in 2025 voor het eerst doorbrak, met Bitcoin die pieken raakte boven de $126.000. Ik volg deze markt al sinds 2013 en ik kan je vertellen: het jaar voelde anders dan de vorige hypecycli. Geen ge-FOMO op Twitter, maar centrale banken die renteverlagingen doorvoeren, overheden die Bitcoin reserves aanleggen, en instituten die eindelijk serieus instappen. 2025 was het jaar waarin crypto stopte met bewijzen dat het bestaat, en begon met bewijzen dat het werkt.

Ik heb voor dit artikel het volledige jaaroverzicht van Crypto.com Research doorgespit — “2025 Year Review & 2026 Year Ahead”, hun jaarlijkse vlaggenschiprapport — en gecombineerd met eigen inzichten. Dit wordt je naslagwerk voor het komende jaar: van de Amerikaanse Strategic Bitcoin Reserve tot AI-agents die zelfstandig betalen via blockchain, en van nieuwe DeFi-regelgeving tot de opkomst van synthetische aandelenderivaten.

Macro-economie: de bodem onder de rally

Laten we beginnen bij het fundament, want zonder macro-context snap je de rest niet. De wereldeconomie groeide in 2025 met zo’n 3,2%, een lichte vertraging ten opzichte van 2024, terwijl de inflatie wereldwijd rond de 4,2% bleef hangen — nog altijd boven het niveau van vóór de pandemie. Hogere tarieven en geopolitieke spanningen drukten op handel en investeringen.

Centrale banken reageerden met verruiming. De Federal Reserve verlaagde de rente drie keer naar een bandbreedte van 3,5-3,75%, en de ECB knipte de depositorente vijf keer terug naar 2,00% eind september. Dat soort renteverlagingen zijn precies de brandstof waar risicovolle assets zoals crypto van profiteren.

En dat zag je terug: Bitcoin en Ethereum versloegen tussen januari en november in vijf maanden de traditionele assetklassen, terwijl goud in vier maanden de kroon spande. De totale marktkapitalisatie groeide in de eerste drie kwartalen met 29% en piekte boven $4 biljoen in oktober. Het vierde kwartaal bracht wel weer volatiliteit, waardoor de markt op jaarbasis alsnog zo’n 4% lager sloot in december.

“Cumulatieve instroom in Digital Asset Treasuries bereikte in 2025 ongeveer $92 miljard — het dubbele van 2024.”

Crypto.com Research, 2025 Year Review & 2026 Year Ahead

Bitcoin: van speculatie naar reserveasset

Dit is voor mij persoonlijk het grootste verhaal van 2025. Op 6 maart tekende de Amerikaanse president een executive order die de Strategic Bitcoin Reserve en Digital Asset Stockpile formaliseerde. Bitcoin kreeg daarmee officieel de status van reserveasset, vergelijkbaar met goud of buitenlandse valuta. Of je nu bullish of sceptisch bent over overheidsbemoeienis: dit is een fundamentele erkenning die tien jaar geleden ondenkbaar was, en het zette meteen de deur open voor andere landen om vergelijkbare stappen te overwegen.

Beursgenoteerde bedrijven en fondsen bouwden hun posities fors uit: meer dan 200 entiteiten controleren inmiddels samen zo’n 5,1% van de totale BTC-voorraad. Spot Bitcoin ETF’s trokken tussen januari en november in zeven van de elf maanden netto instroom aan, goed voor ruim $22,4 miljard cumulatief — en verstevigden daarmee Bitcoins imago als macro-portfolioasset in plaats van puur speculatief instrument.

Wat ik hierbij wel meegeef: na de correctie in het vierde kwartaal kregen veel treasury-bedrijven het moeilijker om vers kapitaal op te halen, omdat hun waardering ten opzichte van de onderliggende BTC-waarde (mNAV) van een premie naar een korting omsloeg — met extra verkoopdruk op hun tokenvoorraad als mogelijk gevolg. Dat is een risico dat je moet begrijpen voordat je in dit soort constructies stapt: een DAT (Digital Asset Treasury) is geen 1-op-1 Bitcoin-blootstelling, en het gedrag van zo’n vehikel wijkt fundamenteel af van een bedrijf dat BTC simpelweg als langetermijn-treasuryasset aanhoudt.

Ethereum: Pectra, Fusaka en de schaalvergroting

Ethereum had een technisch sterk jaar. De Pectra-upgrade verhoogde de validator-staking limiet van 32 ETH naar maar liefst 2.048 ETH en verbeterde de gebruikerservaring via account abstraction. De blob-capaciteit per block verdubbelde van drie naar zes, wat Layer-2 rollups goedkoper en efficiënter maakte.

Daarna volgde Fusaka, gericht op zowel Layer-1-prestaties als L2-schaalbaarheid: het gaslimiet per block ging naar 60 miljoen, er kwam een gaslimiet per transactie, en Peer Data Availability Sampling (PeerDAS) maakt grotere blobs mogelijk met minder belasting voor validators — aangevuld met zogeheten Blob Parameter Only (BPO) hard forks voor voorspelbare groei van de blob-doorvoer. Eerlijk gezegd zijn de kostenbesparingen op de meeste L2’s nog niet volledig zichtbaar in de mediane transactiekosten — 2026 moet uitwijzen of Fusaka daadwerkelijk het verschil maakt dat beloofd werd.

AI x blockchain: van DeFAI naar het x402-protocol

Begin 2025 was DeFAI (DeFi x AI) hét buzzword: agentic AI die automatisch handelt, wallets beheert en tokens snipet. De hype koelde af omdat maar weinig toepassingen daadwerkelijk betrouwbaar bleken. Interessanter werd het in de tweede helft van het jaar met het x402-protocol — een gedecentraliseerde betaalstandaard specifiek gebouwd voor autonome AI-agents en machine-to-machine transacties. Techreuzen als Google Cloud, AWS én Anthropic namen het protocol al snel over.

Hoe werkt het precies? Het protocol haalt de allang niet meer gebruikte HTTP 402-statuscode (“Payment Required”) uit de mottenballen:

1. Een client (gebruiker, AI-agent of app) vraagt een beveiligde resource op; de server antwoordt met een HTTP 402-code plus betaalinstructies in de headers.
2. De client bouwt een gesigneerde betaalpayload en herhaalt het verzoek, met de betaalgegevens in een standaard HTTP-header (bijvoorbeeld X-PAYMENT).
3. Een facilitator — zoals de Cronos x402 Facilitator — verifieert en verrekent de betaling on-chain. Zodra bevestigd, levert de server de resource.

Het protocol is blockchain-agnostisch en werkt naadloos samen met bestaande webinfrastructuur, wat het geschikt maakt voor real-time micropayments voor API-toegang, data en rekenkracht — precies wat de opkomende “agentic economy” nodig heeft.

Memecoins en de hyperfinancialisering van aandacht

Memecoins bleven relevant in 2025, met de lancering van TRUMP en MELANIA als opvallendste voorbeelden — beide tokens zagen explosieve koerspieken vlak na listing. Crypto.com Research noemt memecoins een schoolvoorbeeld van “hyperfinancialisering”: het proces waarbij speculatieve, kortetermijn-financiële motieven de economie steeds verder domineren. Memecoins zijn in die zin de financialisering van aandacht, humor en online communities zelf.

Toch spelen ze een serieuze rol als vehikel voor community-vorming. De sector koelde in de loop van 2025 wel af, mogelijk omdat speculanten hun aandacht verlegden naar concurrerende speculatieve markten zoals predictionmarkets.

RWA-tokenisatie: instituten jagen op rendement

De tokenisatie van real-world assets — vastgoed, obligaties, private credit — groeide het afgelopen jaar met 106% naar $19,2 miljard. Getokeniseerde private credit en getokeniseerde staatsobligaties zijn de twee grootste categorieën, met een marktwaarde van respectievelijk $12,2 miljard en $5,2 miljard.

Getokeniseerde Amerikaanse staatsobligaties stegen zelfs 239% op jaarbasis en vertegenwoordigen inmiddels 19% van de totale RWA-waarde; private credit groeide 46% en is met 70% de grootste categorie. Op jaarbasis: private credit groeide 116% (54% van de RWA-waarde) en staatsobligaties 211% (24% van de waarde) — gedreven door vlaggenschipproducten als BlackRock’s BUIDL en Franklin Templeton’s FOBXX. Veelzeggend: Crypto.com Exchange accepteert BUIDL inmiddels als handelsonderpand voor gekwalificeerde institutionele klanten. Dat is precies het soort integratie tussen traditionele en on-chain kapitaalmarkten waar ik al langer over schrijf.

Stablecoins: de nieuwe betaalinfrastructuur

Dit is een sector die ik nauwlettend volg omdat ik zelf dagelijks met crypto-betalingen werk. De markt van uitstaande stablecoins bereikte in november 2025 ongeveer $300 miljard, met een gecorrigeerd maandelijks transactievolume van meer dan $3,4 biljoen — hoger dan Visa’s $1,3 biljoen, en alleen nog onder de Amerikaanse ACH ($7,3 biljoen).

De Amerikaanse GENIUS Act en de Europese MiCA-verordening gaven stablecoins eindelijk een duidelijk regulatoir kader: verplichte reservedekking, transparantie-eisen en garanties bij inwisseling. Voor banken worden stablecoins een strategische noodzaak — nieuwe inkomstenstromen en efficiëntie, maar ook concurrentie om deposito’s en systeemrisico. De concurrentie verschuift steeds meer van “wie geeft de meeste stablecoins uit” naar “wie beheerst de rails en distributiekanalen” waarlangs die stablecoins hun gebruikers bereiken.

Voor de dagelijkse praktijk: als je zelf crypto wilt gebruiken om mee te betalen zonder gedoe met omwisselen, is een crypto-debitcard de makkelijkste stap. Ik gebruik zelf RedotPay — directe besteding via een fysieke of virtuele Visa-kaart, gekoppeld aan een eigen IBAN-rekening op je naam, en je kunt vanuit je RedotPay-saldo ook gewoon geld doorstorten naar andere rekeningen. Wil je ‘m proberen? Meld je aan via mijn link.

Institutionele adoptie: het regelgevend fundament

2025 was het jaar waarin crypto in veel jurisdicties officieel een eigen wettelijk kader kreeg, los van andere assetklassen. Drie ontwikkelingen sprongen er voor mij uit:

Daarnaast kwamen er meerdere nieuwe spot-ETP’s in de VS, waaronder spot-ETF’s voor SOL en XRP eind 2025 — regelgeving die steeds vaker de weg vrijmaakt voor gereguleerde blootstelling aan grote altcoins.

DAT’s: de brug tussen aandelenmarkt en crypto

Digital Asset Treasuries (DAT’s) — beursgenoteerde bedrijven die crypto als kernstrategie op hun balans houden — werden in 2025 een serieus fenomeen. Eind 2025 hielden 209 beursgenoteerde bedrijven samen ruim 1 miljoen BTC (circa $99 miljard), met Strategy (voorheen MicroStrategy) voorop. Ook altcoin-DAT’s kwamen op: zo’n 6,5 miljoen ETH ($20 miljard) en 16 miljoen SOL ($2 miljard) zaten eind 2025 in DAT-structuren.

Wat mij betreft een gezonde waarschuwing: sommige DAT’s noteerden op een enorme premie boven hun werkelijke bezit. Strategy piekte in mei op 2,1x de NAV, maar zakte later terug naar een korting van 0,86x door het risicomijdende sentiment. BitMine Immersion, de grootste ETH-DAT, piekte zelfs op 8,7x de NAV bij aankondiging van hun strategie — een veelvoud dat sindsdien fors is gekrompen. Toen het sentiment omsloeg, daalde de instroom in DAT’s in november met bijna 83% ten opzichte van de piek in juli.

Er is ook kritiek op het model: sommige crypto-VC’s gebruiken DAT’s om illiquide, gelockte tokens om te zetten in verhandelbaar beursaandeel — vaak via een PIPE-constructie (private investment in public equity), waarbij criticasters stellen dat het risico zo effectief wordt doorgeschoven naar retailbeleggers die de DAT-aandelen kopen. Doe dus je huiswerk voordat je instapt in dit soort vehikels.

Predictionmarkets en gedecentraliseerde derivaten

Predictionmarkets transformeerden in 2025 tot real-time, gebeurtenisgedreven datainfrastructuur — waarbij collectieve marktverwachtingen worden omgezet in verhandelbare kansen. Crypto.com | Derivatives North America (CDNA), een door de CFTC gereguleerd platform, positioneerde zich als voorloper: volledige regelgevende goedkeuring, mogelijk fiscaal voordeel bij verliezen onder het federale derivatenkader, diepe liquiditeit via institutionele market makers, en een centraal orderboek (CLOB) voor schaalbaarheid.

Ondertussen was 2025 ook een uitzonderlijk jaar voor gedecentraliseerde perpetuals: het handelsvolume op decentrale platforms bereikte tussen januari en november $6,9 biljoen — een stijging van 3,1x op jaarbasis. Het aandeel van DEX-derivatenvolume ten opzichte van gecentraliseerde beurzen kwam in oktober boven de 19% uit.

Hyperliquid domineerde het grootste deel van het jaar, met als hoogtepunt de mainnet-lancering van de HIP-3-upgrade in oktober: die maakt het permissieloos aanmaken van perpetual futures-markten mogelijk voor wie 500.000 HYPE-tokens (destijds circa $15 miljoen) als onderpand staked. Nieuwkomers als Moonlander (op Cronos, met een gedeelde liquiditeitspool en tot 1.000x hefboom op crypto) en Lighter wonnen in het derde en vierde kwartaal terrein.

Venture capital: minder deals, groter kapitaal

De cryptovc-markt consolideerde in 2025 stevig. Het totale opgehaalde kapitaal steeg tussen januari en november naar $54,5 miljard — een stijging van 124% ten opzichte van heel 2024 — terwijl het aantal deals juist daalde. Investeerders kozen dus duidelijk voor schaal en tractie boven brede seed-stage-experimenten.

CeFi trok met $15,8 miljard het meeste kapitaal aan (29% van het totaal), gevolgd door DeFi ($9,7 miljard) en blockchaininfrastructuur ($8,6 miljard).

Beveiliging en compliance

Beveiliging blijft een hardnekkig probleem: de totale schade door hacks en exploits overschreed in 2025 de $3 miljard. Crypto.com zelf profileert zich nadrukkelijk op dit vlak — als eerste cryptobedrijf wereldwijd met ISO 22301:2019-, ISO/IEC 27701:2019-, ISO/IEC 27001:2022- en PCI DSS v4.0 Level 1-certificering, plus een onafhankelijke Tier 4-beoordeling (het hoogste niveau) voor zowel het NIST Cybersecurity- en Privacy Framework als SOC 2 Type II.

Wat 2026 gaat brengen

Een paar thema’s die ik dit jaar op crypto-gids.nl ga uitdiepen:

1. Hybrid finance — de vervlechting van traditionele en gedecentraliseerde systemen wordt de norm. Tokenisatie gaat naar verwachting exponentieel groeien, eerst gedreven door Amerikaanse staatsobligaties, later ook private credit en experimentele tokenized equities.
2. Stablecoins als settlement-rails — 2026 wordt het uitvoeringsjaar voor bedrijfsmatige stablecoin-integratie in bankieren, e-commerce en supply chains. Let wel: uitgevers moeten hun voorraad naar schatting met $88,7 miljard laten groeien om bij dalende Amerikaanse rentes hun renteinkomsten op peil te houden.
3. AI-agents en machine-betalingen — protocollen zoals x402 maken het mogelijk dat AI-systemen zelfstandig micro-betalingen doen. Blockchain wordt daarbij de “vertrouwenslaag”: belangrijke acties en data van AI-agents worden onveranderlijk vastgelegd voor auditeerbaarheid. Ook privacy-versterkende technieken zoals zero-knowledge proofs en federated learning krijgen een grotere rol.
4. Deposit tokens — banken gaan naar verwachting hun eigen versies van JPM Coin lanceren voor 24/7-afwikkeling tussen instellingen, met delivery-versus-payment en payment-versus-payment die afwikkeltijden van dagen naar seconden terugbrengen.
5. DeFi-regelgeving en stock perpetuals — de Amerikaanse SEC werkt naar verwachting een “Innovation Exemption”-kader uit, weg van de aanpak van eerst-handhaven. Interessant om te volgen: synthetische aandelenperpetuals met hefboom tot 50-100x, zonder dat ze 1-op-1 gedekt hoeven te zijn door onderliggende aandelen — met funding-rate- en oracle-risico’s als keerzijde.
6. Ethereum’s Glamsterdam-upgrade — met EIP-7732 (enshrined proposer-builder separation) en EIP-7928 (block-level access lists) als speerpunten voor decentralisatie, censuurbestendigheid en snelheid.
7. Privacy als infrastructuur — niet langer een extraatje, maar een randvoorwaarde voor institutionele adoptie op transparante blockchains.
8. DePIN voor AI-rekenkracht — netwerken als Akash en Render bundelen wereldwijd ongebruikte GPU/CPU-capaciteit als goedkoper alternatief voor AWS en Google Cloud, met name gericht op AI-inference in plaats van modeltraining.

Het aantal crypto-bezitters wereldwijd stond in november op zo’n 737 miljoen, met een gemiddelde maandelijkse groei van 0,8%. Bij gelijkblijvend tempo kunnen we in 2026 richting de 800-900 miljoen groeien.

Conclusie

2025 was het jaar waarin crypto de sprong maakte van speculatief instrument naar erkende assetklasse — met een Amerikaanse staatsreserve, spot-ETF’s voor SOL en XRP, en instituten die serieus geld op de balans zetten. Maar de premies op DAT’s, de volatiliteit in het vierde kwartaal en de $3 miljard aan hackschade laten zien dat dit nog steeds een jonge markt is met reële risico’s.

Voor 2026 verwacht ik dat de nadruk verschuift van “bewijs dat het werkt” naar “bewijs dat het schaalt”: stablecoins als serieuze betaalrails, RWA’s als vaste waarde in institutionele portefeuilles, en de eerste concrete toepassingen van AI-agents die zelfstandig transacties afhandelen. Ik hou je hiervan op de hoogte — zowel hier op crypto-gids.nl als in mijn wekelijkse update.

Ik ben Kevin, sinds 2013 actief in crypto en sinds 2016 eigenaar van crypto-gids.nl. Mijn missie: crypto begrijpelijk maken zonder de risico’s te verbloemen, gebaseerd op wat ik zelf dagelijks in de markt meemaak. Vragen of discussie? Sluit je aan bij onze Telegram-community of volg ons op Instagram.

Disclaimer: dit artikel is bedoeld voor educatieve doeleinden en is geen financieel advies. Crypto-investeringen brengen aanzienlijke risico’s met zich mee — doe altijd je eigen onderzoek voordat je een positie inneemt.

Bron: Crypto.com Research and Insights team, “2025 Year Review & 2026 Year Ahead”, gepubliceerd 19 december 2025 op crypto.com/us/research.